{"id":40545,"date":"2023-02-20T11:33:07","date_gmt":"2023-02-20T10:33:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=40545"},"modified":"2026-03-20T10:12:44","modified_gmt":"2026-03-20T09:12:44","slug":"34761-2-2-2-2-2-2-3-2-2-2-3-2-2-2-3-2-2-2-3-2-3-5-2-2-2-3-2-2-3-2-2-2-2-2-2-2-2-5-3-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-2-3-2-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=40545","title":{"rendered":"Aus den medizinhistorischen Best\u00e4nden der Ub MedUni Wien [207]: Kohn-Liebmann, Clara &#8211; Internistin und Herzspezialistin. Wien, Santiago de Chile"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kohn-Liebmann, Clara \u2013 Internistin und Herzspezialistin. Wien, Santiago de Chile<\/strong><\/p>\n<p>Text: <a href=\"https:\/\/waltermentzel.wordpress.com\/\">Walter Mentzel<\/a><\/p>\n<p>Clara (Klara) Kohn wurde am 30. Juni 1896 als Tochter des aus Fursch\u00fctz in M\u00e4hren stammenden Privatbeamten Armin Gustav Kohn und der aus P\u00e1pa in Ungarn stammenden Verona (1871-1942) geborene Kleinmann, in Wien Leopoldstadt geboren. Seit 1931 war sie mit Paul Liebmann (*3.5.1895 Wien) verheiratet.<\/p>\n<p>Kohn studierte an der Universit\u00e4t Wien Medizin, promovierte am 22. Dezember 1919, und arbeitete danach am Karolinen-Spital bei dessen Leiter Wilhelm Kn\u00f6pfelmacher (1866-1938). Mit ihm hielt sie 1921 vor der Gesellschaft f\u00fcr innere Medizin und Kinderheilkunde in Wien einen Vortrag zu \u201e<a href=\"https:\/\/ubsearch.meduniwien.ac.at\/primo-explore\/fulldisplay?docid=UMW_alma2142218710003344&amp;context=L&amp;vid=UMW&amp;lang=de_DE&amp;search_scope=UMW_all&amp;adaptor=Local%20Search%20Engine&amp;tab=default_tab&amp;query=any,contains,kohn%20clara&amp;offset=0\">Untersuchungen \u00fcber den Gallenfarbstoff beim lkterus neonatorum<\/a>\u201c,<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> der im selben Jahr unter demselben Titel in der Monatsschrift f\u00fcr Kinderheilkunde erschien.<\/p>\n<p>Danach arbeitete sie in Wien als Fach\u00e4rztin f\u00fcr innere Medizin und als Herzspezialistin und war daneben in einer Reihe von medizinischen Einrichtungen t\u00e4tig.<\/p>\n<p><strong>\u201eVerein \u201eDie Mutter\u201c<\/strong><\/p>\n<p>1926 geh\u00f6rte sie der konstituierenden Gemeinschaft f\u00fcr Mutter- und Erziehungsberatung im Rahmen des Vereins \u201eDie Mutter\u201c an, in dem auch <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=30149\">Emanuell Berghoff<\/a>, Anne (Anna) Bernfeld (1892-1941), Marie Frischauf-Pappenheim (1882-1966), Karl Josef Friedjung, Otto Gersuny (1895-1964), Karl Gottlieb, Mina Margulies (28.1.1896), Oskar L\u00f6wy, Hans Redtenbacher, Emil Schw\u00e4tzer (1895-1938), Amalie Mela Pappenheim-Bloch (1890-1930), <a href=\"https:\/\/remote-access.ez.srv.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=31719\">Dora Br\u00fccke-Teleky<\/a>, <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=35867\">Hugo Klein<\/a>, Hans Paradeiser, Siegfried Weiss (1869-1852) und \u00a0Erwin Wexberg (1889-1957) teilnahmen.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p><strong>Wiener Anstalt \u201eHerzstation\u201c<\/strong><\/p>\n<p>Ab sp\u00e4testens 1929 arbeitete sie als Spezialistin f\u00fcr Herzerkrankungen und Assistentin an der R\u00f6ntgenabteilung des Vereins Herzstation der Gemeinde Wien in Wien 2, Taborstra\u00dfe 8 und Wien 9, Pelikangasse 16-18 unter der Leitung des Professors Emil Zak (1877-1949).<\/p>\n<p><strong>Zentralstelle f\u00fcr das Bildungswesen <\/strong><\/p>\n<p>1925 war sie neben <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=38690\">Gertrud Ceranke<\/a>, Bianca Bienenfeld (1879-1929) und <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=34553\">Jenny Adler-Herzmark<\/a> Teil des von der sozialdemokratischen Zentralstelle f\u00fcr das Bildungswesen organisierten F\u00fchrungsteams in der von Julius Tandler initiierten Hygieneausstellung in Wien.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p><strong>Sport\u00e4rztin<\/strong><\/p>\n<p>Weiters war sie Mitglied der 1932 gegr\u00fcndeten Arbeitsgemeinschaft \u00f6sterreichischer Sport\u00e4rztinnen, in der sie dem wissenschaftlichen Ausschuss angeh\u00f6rte<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> und die medizinischen Untersuchungen der Athlet:innen an der Herzstation durchf\u00fchrte.<\/p>\n<p><strong>Frauenkranken-Institut Charit\u00e9<\/strong><\/p>\n<p>In dem seit 1890 bestehenden Frauenkrankeninstitut Charit\u00e9 in Wien Leopoldstadt, Zirkusgasse 5a, war Kohn bis 1938 ehrenamtliche Mitarbeiterin in der internen Abteilung.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> In diesem Institut, dem seit 1897 <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=28922\">Isidor Fischer (1868-1943)<\/a> als Pr\u00e4sident und danach bis 1938 Gisela Schiffer (1873-) als Pr\u00e4sidentin vorstand, wurden verarmte Frauen \u201eohne Unterschied auf die Konfession und Nationalit\u00e4t\u201c unentgeltlich behandelt. Als \u00e4rztlicher Direktor fungierte Josef Weinreb, als sein Stellvertreter Leo Szamek (Urologe), weitere \u00c4rzte waren Hugo Fasal (Dermatologie), <a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=39631\">Koloman Freuder<\/a> (Dermatologie), Ernst Kisch, Ladislaus Fessler (Neurologie), Friedrich Kornfeld (Interne), Viktor Fleischer und Benn\u00f6 Kohn (Gyn\u00e4kologie).<\/p>\n<p><strong>Verfolgung<\/strong><\/p>\n<p>Nach dem \u201eAnschluss\u201c im M\u00e4rz 1938 wurde Clara und ihr Ehemann Paul Liebmann von den Nationalsozialisten wegen ihrer j\u00fcdischen Herkunft verfolgt. Clara Liebmann wurde am 23. November 1938 von der Gestapo verhaftet und am 28. November 1938, \u2013 da sie beabsichtigte nach Chile auszuwandern \u2013, freigelassen. Im Dezember 1938 fl\u00fcchtete sie mit ihrem Ehemann Paul auf der SS Copiapo von Antwerpen nach New York. Danach emigrierten beide nach Chile, wo Clara Kohn-Liebmann ihren Beruf als \u00c4rztin wiederaufnahm und zu einer bekannten chilenischen \u00c4rztin avancierte.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Klara_Kohl-Liebmann.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-40551\" src=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Klara_Kohl-Liebmann.jpg\" alt=\"\" width=\"399\" height=\"526\" srcset=\"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Klara_Kohl-Liebmann.jpg 399w, https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Klara_Kohl-Liebmann-228x300.jpg 228w\" sizes=\"auto, (max-width: 399px) 100vw, 399px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Clara Kohn-Liebmann: zirka 1957 (aus: Touristenkarte 1957 Chile)<\/p>\n<p>Sie verstarb am 17. Juli 1994 in Santiago in Chile.<\/p>\n<p>Quellen:<\/p>\n<p>Matriken der IKG Wien, Geburtsbuch 1896, Kohn Clara.<\/p>\n<p>UAW, Rektorat, Med. Fakult\u00e4t, Rigorosen- und Promotionsprotokolle, Sign. 196-0350, Kohn Clara (Rigorosum Datum: 15.12.1919).<\/p>\n<p>UAW, Rektorat, Med. Fakult\u00e4t, Rigorosen- und Promotionsprotokolle, Sign. 192-0059, Kohn Klara (Promotion Datum: 22.12.1919).<\/p>\n<p>Matriken der IKG Wien, Trauungsbuch 1931, Liebmann Paul, Kohn Clara Dr.<\/p>\n<p>\u00d6StA, AdR, E-uReang, VVSt., VA, 2151 Paul Liebmann (3.5.1895 Wien).<\/p>\n<p>WStLA, VEAV,1.3.2.119.A41 31; 89, Bezirk: 24, Clara Liebmann Dr.<\/p>\n<p>WStLA, VEAV, 1.3.2.119.A41 343, Bezirk: 2, Paul Liebmann.<\/p>\n<p>D\u00d6W, Gestapo-Kartei, Clara Liebmann.<\/p>\n<p>New York, New York Passenger and Crew Lists, 1909, 1925-1957, Dec 22, 1938, NARA microfilm publication T715 (Washington, D.C.: National Archives and Records Administration, n.d.).<\/p>\n<p>Brasil, Cart\u00f5es de Imigra\u00e7\u00e3o, 1900-1965, Clara Kohn Kleimmann de Liebmann, Immigration; 1957, Arquivo Nacional, Rio de Janeiro (National Archives, Rio de Janeiro).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bibliotecanacionaldigital.gob.cl\/bnd\/623\/w3-article-614604.html\">http:\/\/www.bibliotecanacionaldigital.gob.cl\/bnd\/623\/w3-article-614604.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/de.findagrave.com\/memorial\/217272869\/clara-kohn_kleinmann\">Clara Kohn Kleinmann, Burial, Santiago, Provincia de Santiago<\/a>, Santiago Metropolitan, Chile, Cementerio General de Santiago; record ID 217272869.<\/p>\n<p>Literatur:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ubsearch.meduniwien.ac.at\/primo-explore\/fulldisplay?docid=UMW_alma2142218710003344&amp;context=L&amp;vid=UMW&amp;lang=de_DE&amp;search_scope=UMW_all&amp;adaptor=Local%20Search%20Engine&amp;tab=default_tab&amp;query=any,contains,kohn%20clara&amp;offset=0\">Kn\u00f6pfelmacher Wilhelm und Clara Kohn: Untersuchungen \u00fcber den Gallenfarbenstoff beim Ikterus neonatorum. Aus dem Carolinen-Kinderspitale in Wien. Sonderdruck aus: Monatsschrift f\u00fcr Kinderheilkunde. Leipzig: Verlag von F.C.W. Vogel 1921.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Separata_M.Hartl_.gif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-26858\" src=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Separata_M.Hartl_.gif\" alt=\"\" width=\"147\" height=\"58\" \/><\/a><\/p>\n<p>[Zweigbibliothek f\u00fcr Geschichte der Medizin\/Separata Bibliothek]<\/p>\n<p>Keywords:<\/p>\n<p>Clara (Klara) Kohn-Liebmann, Internistin, Herzspezialistin, Sport\u00e4rztin, NS-Verfolgte, Chile, Santiago, \u00c4rztin, Medizingeschichte, Wien<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Wiener medizinische Wochenschrift, Nr. 38, 1921, Sp. 1648.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Die Mutter. Halbmonatsschrift f\u00fcr alle Fragen der Schwangerschaft, 16.6.1926, S. 2.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Arbeiter Zeitung, 14.6.1925, S. 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Neues Wiener Tagblatt (Tages-Ausgabe), 15.4.1932, S. 7.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Der Tag, 12.4.1927, S. 5.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/zweigbibliotheken\/zweigbibliothek-fuer-geschichte-der-medizin\/medizinhistorische-bibliotheken\/bio-bibliografisches-lexikon\/\">Bio-bibliografisches Lexikon (BBL)\/Liste aller Beitr\u00e4ge der VS-Blog-Serie: Aus den medizinhistorischen Best\u00e4nden der Ub MedUni Wien<\/a><\/p>\n<p>Normdaten\u00a0(Person) <strong>Kohn-Liebmann, Clara: <\/strong><a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=40545\">BBL: 40545; <\/a>GND: <a title=\"https:\/\/d-nb.info\/gnd\/1281454354\" href=\"https:\/\/d-nb.info\/gnd\/1281454354\">1281454354<\/a>;<\/p>\n<p>Bitte zitieren als VAN SWIETEN BLOG der Universit\u00e4tsbibliothek der Medizinischen Universit\u00e4t Wien, BBL: 40545 (20.02.2023); Letzte Aktualisierung: 2023 0220<br \/>\nOnline unter der URL: https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=40545<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/VanSwietenBlog_M.Hartl_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-27008\" src=\"https:\/\/ub-blog.meduniwien.ac.at\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/VanSwietenBlog_M.Hartl_.jpg\" alt=\"Logo Margrit Hartl\" width=\"160\" height=\"54\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kohn-Liebmann, Clara \u2013 Internistin und Herzspezialistin. Wien, Santiago de Chile Text: Walter Mentzel Clara (Klara) Kohn wurde am 30. Juni 1896 als Tochter des aus Fursch\u00fctz in M\u00e4hren stammenden Privatbeamten Armin Gustav Kohn und der aus P\u00e1pa in Ungarn stammenden Verona (1871-1942) geborene Kleinmann, in Wien Leopoldstadt geboren. Seit 1931 war sie mit Paul Liebmann &hellip; <a href=\"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/?p=40545\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\">Aus den medizinhistorischen Best\u00e4nden der Ub MedUni Wien [207]: Kohn-Liebmann, Clara &#8211; Internistin und Herzspezialistin. Wien, Santiago de Chile<\/span> weiterlesen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2911,11,5,1347,2,16,2816,1391,2808],"tags":[154,2915,2913,2914,2931,3104,3102,2522,3101,62,1614,3027,3105,3103,1576],"class_list":["post-40545","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bio-bibliografisches-lexikon","category-literaturhinweis","category-medizingeschichte","category-medizinhistorische-bestaende-der-ub-meduni-wien","category-news","category-news1","category-ns-verfolgung","category-separata-bibliothek","category-wien","tag-arztin","tag-bbl","tag-bio-bibliografisches-lexikon","tag-bio-bibliographisches-lexikon","tag-biobibiografisches-lexikon","tag-chile","tag-herzspezialistin","tag-internistin","tag-klara-clara-kohn-liebmann","tag-medizin","tag-medizingeschichte","tag-ns-verfolgte","tag-santiago","tag-sportaerztin","tag-wien"],"views":5025,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40545"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49174,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40545\/revisions\/49174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ub.meduniwien.ac.at\/blog\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}